Transakcje łańcuchowe – zmiany od 1 października 2021 r.

23.09.2021 / VAT

Jednym z elementów opublikowanej nowelizacji ustawy o VAT i prawa bankowego z 11 sierpnia 2021 r. (tzw. pakiet SLIM VAT 2) jest uzupełnienie obecnie obowiązujących zasad przyporządkowania transportu lub wysyłki towarów w tzw. transakcjach łańcuchowych. Nowe regulacje wejdą w życie w tym zakresie z dniem 1 października b.r.

W kontekście zmian, kluczowe znaczenie ma art. 22 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z przywołanym przepisem, w przypadku gdy te same towary są przedmiotem kolejnych dostaw oraz są wysyłane lub transportowane bezpośrednio od pierwszego dostawcy do ostatniego w kolejności nabywcy, wysyłkę lub transport przyporządkowuje się wyłącznie jednej dostawie. Powyższe oznacza, że w transakcjach łańcuchowych tylko jedną dostawę towarów należy uznać za ruchomą i tej dostawie należy przyporządkować wysyłkę/transport, z kolei pozostałe określane są jako tzw. dostawy nieruchome.

 

Zasadniczą zatem kwestią mającą wpływ na prawidłowe opodatkowanie transakcji jest ustalenie, która z dostaw „w łańcuchu” będzie tzw. dostawą ruchomą. Bowiem zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o VAT wszystkie transakcje realizowane przed dostawą, do której przypisano wysyłkę lub transport towarów będą opodatkowane w państwie, z którego towar jest wysyłany lub transportowany. Z kolei wszystkie dostawy mające miejsce po transakcji ruchomej będą opodatkowane w państwie przeznaczenia towaru.

 

Dotychczas obowiązujące przepisy regulują jedynie sytuacje, w których podmiotem odpowiedzialnym za organizację transportu w transakcji łańcuchowej jest podmiot pośredniczący. Z kolei nowe regulacje, które wejdą w życie 1 października b.r. odnoszą się do sytuacji, w których podmiotem organizującym transport jest – nie nabywca, który dokonuje także dostawy towarów tj. podmiot pośredniczący – lecz pierwszy w kolejności dostawca lub ostatni nabywca.

 

W myśl dodanego art. 22 ust. 2e ustawy o VAT, w przypadku towarów, które są wysyłane lub transportowane z terytorium kraju na terytorium państwa trzeciego albo z terytorium państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego przez pierwszego w kolejności dostawcę – wysyłkę lub transport można będzie przypisać jedynie do dostawy przez niego dokonanej. Natomiast w sytuacji, gdy podmiotem organizującym wysyłkę lub transport towarów będzie ostatni nabywca – dostawę ruchomą VAT należy przyporządkować dostawie dokonanej do tego nabywcy.

 

Warto jednak podkreślić, że art. 22 ust. 2e nie stanowi rewolucyjnej zmiany w przepisach dotyczących transakcji łańcuchowych, lecz ma jedynie charakter porządkujący. Pomimo braku wyraźnego uregulowania tej kwestii w ustawie o VAT, opisane zasady były już wcześniej stosowane w praktyce m.in. na podstawie orzecznictwa TSUE. Niemniej jednak, uregulowanie wskazanej powyżej sfery, zwiększy pewność prawną podmiotów biorących udział w transakcjach łańcuchowych, a co za tym idzie ułatwi przedsiębiorcom prawidłowe rozliczanie VAT w międzynarodowych transakcjach łańcuchowych.

Na ewentualne pytania w tym zakresie chętnie odpowiedzą autorzy artykułu:
Marcin Radwan
Partner
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Martyna Glanowska
Konsultantka
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.