Dyrektywa ATAD, czyli jakie obowiązki są związane ze strukturami hybrydowymi

31.03.2022 / CIT

1 stycznia 2021 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o CIT implementująca do polskiego porządku prawnego Dyrektywę Rady (UE) zwaną dyrektywą ATAD2. Regulacje te stanowią kolejną odsłonę walki z unikaniem opodatkowania i dotyczą przede wszystkim tzw. struktur hybrydowych, tj. takich, które są odmiennie traktowane w różnych jurysdykcjach podatkowych.

Celem analizowanych przepisów jest przede wszystkim zwalczanie:

  • podwójnego odliczenia kosztów (double deduction), czyli sytuacji, w której ta sama płatność podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania w co najmniej dwóch różnych jurysdykcjach;
  • odliczenia bez opodatkowania (deduction & no inclusion), czyli sytuacji, w których koszty podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania w jednej jurysdykcji bez odpowiadającego mu ujęcia danej płatności w podstawie opodatkowania w innej jurysdykcji.

 

Najważniejsze przypadki rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych brane pod uwagę przez Dyrektywę ATAD2 to:

  • rozbieżności w kwalifikacji podmiotów hybrydowych (podmiot traktowany jako transparentny podatkowo w jednej jurysdykcji i nietransparentny w innej);
  • rozbieżności w kwalifikacji hybrydowych instrumentów finansowych – ten sam instrument finansowy jest różnie traktowany dla celów podatkowych w różnych jurysdykcjach;
  • przeniesienie instrumentów finansowych skutkujące różnym traktowaniem dla celów podatkowych w różnych jurysdykcjach;
  • uzgodnienia związane z tzw. stałym zakładem hybrydowym (gdy zagraniczny zakład nie jest traktowany jako zakład przez państwo jego położenia, ale jest traktowany jako zakład w państwie rezydencji podatnika);
  • rozbieżności związane z podwójną rezydencją podmiotu;
  • uzgodnienia powodujące przeniesienie rozbieżności w kwalifikacji od strony uzgodnienia w państwie trzecim do państwa UE za pomocą instrumentu innego niż hybrydowy.

 

Regulacje dotyczą przede wszystkim uzgodnień dokonywanych przez podmioty powiązane lub w ramach tzw. uzgodnienia strukturalnego, czyli celowo wykorzystującego ww. rozbieżności.

 

Analizowane przepisy wprowadzają obowiązek wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu płatności podlegających podwójnemu odliczeniu / odliczeniu bez opodatkowania (w niektórych przypadkach nakazują też rozpoznanie przychodu, który w normalnych okolicznościach nie zostałby rozpoznany, bądź zmianę rozliczeń w zakresie podatku u źródła).

 

Ustawa nakazuje wyłączenie kosztów, które bezpośrednio lub nawet pośrednio służą finansowaniu wydatków powodujących powstanie ww. rozbieżności poprzez jedną lub wiele powiązanych transakcji (z wyjątkiem sytuacji, gdy jedno z Państw uczestniczących w tych transakcjach zastosuje równoważne dostosowanie w odniesieniu do danej rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych). Może zatem także chodzić o okoliczności zachodzące na innych poziomach w strukturze grupy, o których dana spółka nie ma pełnej wiedzy. Nie wprowadzono jednak odrębnych obowiązków sprawozdawczych czy dodatkowych obowiązków w zakresie należytej staranności.

 

Podsumowując, zalecamy okresową analizę Państwa transakcji pod kątem identyfikacji takich, które mogłyby zostać objęte zakresem nowych regulacji. Wprowadzenie odpowiednich procedur postępowania może ułatwić to zadanie.

Na ewentualne pytania w tym zakresie chętnie odpowiedzą autorzy artykułu:
Magdalena Wolicka
Partnerka
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Marta Jamka
Konsultantka
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.