VAT

  • Brexit – przedstawiciel podatkowy dla celów VAT w Polsce oraz transakcje z Irlandią Północną

    Począwszy od 1 stycznia 2021 r., zgodnie z wciąż obowiązującymi przepisami, podmioty gospodarcze z Wielkiej Brytanii prowadzące aktywność biznesową w Polsce i nieposiadające siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego UE stanęły przed wyzwaniem związanym z ustanowieniem przedstawiciela podatkowego dla celów VAT.

    Począwszy od 1 stycznia 2021 r., zgodnie z wciąż obowiązującymi przepisami, podmioty gospodarcze z Wielkiej Brytanii prowadzące aktywność biznesową w Polsce i nieposiadające siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego UE stanęły przed wyzwaniem związanym z ustanowieniem przedstawiciela podatkowego dla celów VAT. O obowiązku tym Ministerstwo Finansów przypominało podatnikom w komunikatach wydawanych w styczniu i na początku lutego, tak aby podmioty te przed terminem do złożenia pierwszego rozliczenia VAT za 2021 r. (przed 25 lutego) dopełniły ww. wymóg. Ustanowienie przedstawiciela podatkowego jest bowiem kluczowe z perspektywy VAT – to przedstawiciel podatkowy odpowiedzialny jest za dokonywanie i składanie rozliczeń związanych ze zobowiązaniami podatkowymi podmiotów spoza UE w zakresie VAT w Polsce. Przedstawiciel ponosi również solidarną odpowiedzialność za rozliczane przez niego transakcje objęte polskim VAT. Zwracamy jednak uwagę, że resort finansów, funduszy i polityki regionalnej prowadzi obecnie intensywne prace legislacyjne związane z odstąpieniem od obowiązku ustanowienia przedstawiciela podatkowego dla celów VAT w Polsce przez podmioty z Wielkiej Brytanii (oraz Norwegii). Projekt w tym zakresie dostępny jest pod adresem: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12343500. Planowane rozporządzenie ma wejść w życie z mocą wsteczną, tj. od 1 stycznia 2021 r.

    W związku z brexitem, przypominamy również o szczególnym statusie jaki dla celów VAT posiada terytorium Irlandii Północnej. W ramach wynegocjowanego porozumienia, transakcje towarowe realizowane z podmiotami z Irlandii Północnej traktowane będą przez co najmniej 4 następne lata analogicznie jak transakcje z podmiotami unijnymi. Oznacza to, że z perspektywy polskich podmiotów taki obrót towarowy stanowić będzie odpowiednio wewnątrzwspólnotową dostawę lub nabycie towarów.

    W stosunku do kontrahentów z Irlandii Północnej dla potrzeb obrotu towarowego zastosowanie znajduje również szczególny prefiks (kod kraju) – XI, który powinien być stosowany w informacji podsumowującej VAT-UE. Inaczej będzie jednak (przynajmniej przejściowo) na gruncie JPK: z najnowszego komunikatu MF wynika, że do czasu zakończenia prac związanych z umożliwieniem stosowania w strukturach: JPK_V7M, JPK_V7K oraz JPK_FA(3) kodu kraju „XI” dla Irlandii Północnej wszystkie transakcje towarowe z podatnikami z Irlandii Północnej należy w JPK oznaczać kodem „GB”.

     

    Jednocześnie, transakcje usługowe rozliczane z podmiotami z Irlandii Północnej traktowane są według zasad takich samych jak transakcje w krajami spoza Unii Europejskiej – nie wykazuje się ich w informacji VAT-UE a w JPK_V7 należy je zaraportować jako eksport usług lub import usług pozaunijny.

  • JPK_V7 – pierwsze zmiany w raportowaniu z wykorzystaniem nowej struktury

    Zgodnie z projektem zmian zapowiadanych przez MF, podatnicy powinni – począwszy od rozliczenia za kwiecień 2021 r. – spodziewać się zmian w zakresie sposobu raportowania niektórych typów transakcji w JPK_V7. Planowane zmiany obejmują w szczególności oznaczenia MPP, TP oraz doprecyzowanie grup towarów i usług objętych kodami GTU.

    Najważniejsze planowane zmiany są następujące:

    • oznaczenie MPP ma znaleźć zastosowanie do wykazywanych w ewidencji podatku należnego i naliczonego faktur faktycznie rozliczonych z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. Innymi słowy, kluczowe znaczenie dla zastosowania oznaczenia MPP będzie miało to, czy nabywca zapłacił za daną fakturę w systemie płatności podzielonej (niezależnie od tego czy spełnione są przesłanki do obowiązkowego split payment z art.108a ust. 1a ustawy o VAT). Jeżeli tak – obie strony powinny zastosować oznaczenie MPP. W przeciwnym przypadku, flaga MPP nie powinna być wprowadzana;
    • faktury dokumentujące dostawy towarów oraz świadczenia usług pomiędzy podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT w dalszym ciągu oznaczane mają być kodem TP, ale tylko i wyłącznie w przypadku, gdy łączna wartość należności wynikających z transakcji (niezależnie od ilości jednostkowych zamówień i wystawionych faktur) przekroczy kwotę 15.000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej. Nowością jest w tym przypadku wprowadzenie progu wartościowego, powyżej którego kod TP znajdzie zastosowanie (dotychczas taki próg nie obowiązywał). Co ważne, planowane zmiany wskazują wprost, że kod TP znajduje zastosowanie do dostaw towarów i świadczenia usług. W związku z tym nie będzie on obejmował swoim zakresem transakcji zakupowych skutkujących powstaniem podatku VAT należnego do rozliczenia przez nabywcę np. WNT czy importu usług (taki obowiązek istnieje na gruncie jeszcze ciągle obowiązujących przepisów);
    • doprecyzowany zostaje katalog dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których istnieje konieczność zastosowania dodatkowego oznaczenia symbolem GTU. W zakresie transakcji towarowych wskazano m.in. wprost, iż GTU_01 znajduje zastosowanie wyłącznie do napojów alkoholowych objętych konkretnym grupowaniem CN . W przypadku usług objętych GTU_12 i GTU_13 wskazano natomiast konkretne grupowania PKWiU, do których te dodatkowe oznaczenia znajdują zastosowanie.

     

    Zmiany w zakresie JPK_V7 nie zostały jeszcze finalnie zatwierdzone. Mając jednak na uwadze skalę modyfikacji oraz krótki czas związany z koniecznością wprowadzenia i dostosowania się do zmian dotychczasowych procedur raportowania transakcji dla celów VAT, prawidłowe wypełnienie JPK z deklaracją za kwiecień 2021 r. stanowić może nie lada wyzwanie.

  • Krajowy System e-Faktur

    Dnia 1 lutego br. został opublikowany projekt nowelizacji ustawy o VAT przewidujący możliwość wystawiania, dostarczania i przechowywania faktur VAT za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).

    Początkowo system KSeF ma działać na zasadzie dobrowolności, natomiast w późniejszym etapie (zgodnie z zapowiedziami MF - od 2022 r.) stanie się on rozwiązaniem obowiązkowym dla wszystkich podatników VAT.

     

    Dla organów podatkowych system KSeF będzie oznaczać nowe i łatwo dostępne źródło informacji, które pozwoli na pozyskiwanie i ocenę informacji w znacznie szerszym zakresie niż w ramach kontroli plików JPK.  KSeF będzie bowiem potencjalnie pozwalać na kontrolę rozliczeń w czasie rzeczywistym (bieżący wgląd do wystawianych faktur) co w założeniu ma pozwolić organom podatkowym na natychmiastową reakcję w zakresie zidentyfikowanych nieprawidłowości.

     

    Z omawianym rozwiązaniem również dla podatnika wiążą się pewne korzyści. Faktury wystawiane przez KSeF będą mieć charakter ustrukturyzowany, co pozwoli na dodatkową kontrolę ich formalnej poprawności i kompletności. Co więcej, w stosunku do faktur wystawianych przez KSeF nie będzie również obowiązku ich dodatkowej archiwizacji – zasadniczo będą one przechowywane w systemie przez okres 10 lat. Tym samym (jeżeli nabywca będzie używał KSeF) zniknie praktyczny problem związany z dopuszczalnością niszczenia papierowych oryginałów faktur VAT zarchiwizowanych w formie cyfrowej.

     

    Dla podatników korzystających z KSeF wprowadzono również nowy, skrócony termin na zwrot nadwyżki podatku VAT. Zasadniczo ma on być dokonywany w ciągu 40 dni (standardowo 60 dni), przy czym aby wnioskować o zwrot w takim terminie podatnik zobowiązany będzie również do spełnienia innych przesłanek, w tym m.in. kwota zwrotu nie może przekraczać 3 000 zł. Przyjęcie tak niskiego progu kwotowego uprawniającego do przyspieszonego zwrotu, w praktyce może sprawić, że rozwiązanie to nie będzie powszechnie stosowane.

     

    Główną korzyścią związaną z korzystaniem z KSeF będzie jednak możliwość odstąpienia od nowych zasad korygowania faktur VAT in minus wprowadzonych pakietem SLIM VAT.   Nabywca korzystający z KSeF będzie miał bowiem możliwość pomniejszenia VAT naliczonego za okres, w którym otrzyma fakturę korygującą (a nie za okres, w którym zmaterializuje się uzgodnienie uprawniające do korekty). Z kolei sprzedawca dla celów dokonania korekty in minus nie będzie zmuszony do posiadania dokumentacji potwierdzającej warunki uzgodnienia. Rozliczenia w zakresie korygowania faktur VAT „w górę” pozostaną na razie bez zmian. Zgodnie z projektem zmian faktura wystawiona przed wejściem w życie KSeF będzie mogła zostać skorygowana „nową” fakturą ustrukturyzowaną.

     

    W zakresie wymogów formalnych do korzystania z systemu KSeF należy wspomnieć o konieczności złożenia przez podatnika zawiadomienia do właściwego naczelnika US ze wskazaniem podmiotów uprawnionych do dostępu do systemu, a także uzgodnienia tego faktu z odbiorcą faktur.

     

    Nowe przepisy mają wejść w życie z dniem 1 października 2021 r.

  • Polskie przepisy wprowadzające 3-miesięczne ograniczenie neutralnego rozliczenia VAT od WNT są sprzeczne z Dyrektywą VAT – wyrok TSUE C-895/19 z 18 marca 2021 r.

    18 marca 2021 r. TSUE wydał istotny dla wielu polskich podatników wyrok, w którym uznał, iż polskie przepisy uzależniające odliczenie VAT należnego i naliczonego z tytułu WNT w tym samym okresie rozliczeniowym od wykazania podatku należnego go w terminie 3 miesięcy od zakończenia miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy w związku z WNT, są sprzeczne z Dyrektywą VAT.

    Omawiany wyrok jest rezultatem rozbieżności jaka zarysowała się w orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych w związku z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2017 r. dotyczącymi braku symetrii w rozliczeniach wybranych typów transakcji z kontrahentami zagranicznymi. Zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, przepisy polskie są niezgodne z prawem UE (por. pierwszy w Polsce wyrok w tym zakresie w WSA w Krakowie z 29 września 2017 r., sygn. I SA/Kr 709/17 w sprawie prowadzonej przez Taxpoint), jednak zdarzały się również wyroki odmawiające stwierdzenia takiej niezgodności. W świetle tych rozbieżności, WSA w Gliwicach złożył w tym zakresie pytanie prejudycjalne do TSUE.

     

    Jak przeczytać możemy w treści uzasadnienia do wyroku TSUE, uregulowanie krajowe, które zakazuje w sposób systematyczny wykonywania prawa do odliczenia VAT związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w tym samym okresie, w którym ta sama kwota VAT powinna zostać rozliczona, nie przewidując uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności dobrej wiary podatnika, wykracza poza to, co jest konieczne, po pierwsze, do zapewnienia prawidłowego poboru VAT, w sytuacji gdy żadna kwota VAT nie jest należna na rzecz organu podatkowego, a po drugie – do zapobiegania oszustwom podatkowym. Tym samym polskie przepisy nakazujące rozliczenie VAT od zbyt późno zadeklarowanego WNT w sposób niesymetryczny, tj. podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy oraz podatek naliczony w okresie bieżącym, stanowią zaprzeczenie zasady neutralności systemu VAT.

     

    W treści wyroku TSUE wprawdzie zaznaczył, że państwa członkowskie mają prawo do ustanawiania sankcji, gdy nieprzestrzegane są pewne warunki formalne, natomiast równocześnie podkreślił iż musi to odbywać się z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Natomiast polskie przepisy, uzależniające prawo do neutralnego rozliczenia WNT wyłącznie od warunku formalnego w postaci wykazania podatku należnego we właściwym rozliczeniu wykraczają w ocenie TSUE poza to co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego poboru VAT.

     

    Zwracamy uwagę, iż wyrok zapadł wprawdzie na gruncie podatkowego rozliczenia WNT, natomiast w naszej ocenie konkluzje w nim zawarte znajdują również zastosowanie do transakcji rozliczanych w trybie importu usług oraz samonaliczenia krajowego (np. dostawy z montażem). Wyrok TSUE może być podstawą do korekt przeszłych rozliczeń oraz ubiegania się z zwrot nadpłaconych przez podatników odsetek w związku z koniecznością rozpoznania transakcji realizowanych z zagranicznymi kontrahentami w tzw. szyku rozwartym. W razie zainteresowania wsparciem Taxpoint w tym zakresie, uprzejmie prosimy o kontakt.