TPoV

W ostatnim czasie pojawia się sporo kontrowersji wokół momentu rozpoznawania kosztów kwalifikowanych w rozumieniu decyzji o wsparciu. Poniesienie wydatku w ujęciu kasowym nie jest wystarczające – należy także zadbać o zaliczenie środka trwałego do ewidencji.

Podatnicy realizujący nowe inwestycje na podstawie decyzji o wsparciu (wydanej na podstawie ustawy z 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji) mogą korzystać z pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku dochodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34a ustawy o PDOP. Maksymalna dopuszczalna wielkość pomocy publicznej może być określona m.in. w oparciu o koszty inwestycji kwalifikujące się do objęcia pomocą określone w § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 sierpnia 2018 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji ("Rozporządzenie"). Wymóg poniesienia kosztów kwalifikowanych w określonej wysokości jest także jednym z elementów decyzji o wsparciu.

 

Do kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem zalicza się m.in. cenę nabycia lub koszt wytworzenia środków trwałych, pod warunkiem zaliczenia ich do składników majątku podatnika oraz zaliczenia ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (§ 8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia). Kontrowersje budzi fakt, czy poniesienie wydatku w znaczeniu kasowym (zapłata) jest wystarczające, aby uznać wydatek na nabycie lub wytworzenie środka trwałego za poniesiony koszt kwalifikowany, czy konieczne jest również oddanie do używania danego środka trwałego (a ściślej zaliczenie środka trwałego do składników majątku podatnika i wprowadzenie go do ewidencji).

 

Organy podatkowe prezentują niejednolite stanowisko w tej kwestii. Część wydawanych interpretacji potwierdza, że kasowe ujęcie wydatku wystarcza do zaliczenia go do dostępnej dla podatnika puli pomocy publicznej, a ujęcie środka trwałego w ewidencji może nastąpić później, gdyż warunek ten jest jedynie kwalifikacją rodzaju wydatków, nie zaś momentu ich zaliczenia do kosztów kwalifikowanych (por. np. 0111-KDIB1-3.4010.531.2019.1.PC). W ostatnim okresie wydano jednak szereg interpretacji wskazujących, że dla ustalenia momentu, kiedy poniesiony wydatek stanowi koszt kwalifikowany budujący pulę dostępnej dla podatnika pomocy publicznej, konieczne jest zarówno jego poniesienie w ujęciu kasowym, jak i przyjęcie środka trwałego do ewidencji (por np.  0111-KDIB1-3.4010.13.2021.1.BM, 0111-KDIB1-3.4010.397.2020.2.JKU, 0111-KDIB1-3.4010.199.2020.1.IZ).

 

Analogiczne rozumienie analizowanego przepisu prezentowane jest także przez przedstawicieli SSE. SSE wskazują, że przedsiębiorcy mają obowiązek zaliczenia środków trwałych do ewidencji najpóźniej w dniu zakończenia inwestycji określonym w decyzji o wsparciu. Tylko bowiem po spełnieniu obu tych warunków wydatki te będą brane pod uwagę przy ocenie spełnienia zawartego w decyzji o wsparciu warunku poniesienia kosztów nowej inwestycji w określonej wysokości. 

 

Biorąc pod uwagę treść przepisu § 8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia przychylamy się do stanowiska, że wydatek na nabycie/wytworzenie środka trwałego można zaliczyć do puli dostępnej pomocy publicznej dopiero po poniesieniu kosztu w znaczeniu kasowym (zapłata) oraz wykazania środka trwałego w ewidencji środków trwałych podatnika. Zwracamy jednocześnie uwagę, że podejście to powoduje wątpliwości w odniesieniu do dyskontowania. Dniem poniesienia kosztu kwalifikowanego dla celów dyskontowania jest ostatni dzień miesiąca, w którym poniesiono koszt (§ 10 ust. 4 Rozporządzenia) , co było do tej pory interpretowane jako dokonanie zapłaty. Może to generować kolejne utrudnienia techniczne przy odpowiednim ustaleniu wartości pomocy publicznej przysługującej danemu podatnikowi.

Zgodnie z projektem zmian zapowiadanych przez MF, podatnicy powinni – począwszy od rozliczenia za kwiecień 2021 r. – spodziewać się zmian w zakresie sposobu raportowania niektórych typów transakcji w JPK_V7. Planowane zmiany obejmują w szczególności oznaczenia MPP, TP oraz doprecyzowanie grup towarów i usług objętych kodami GTU.

Najważniejsze planowane zmiany są następujące:

  • oznaczenie MPP ma znaleźć zastosowanie do wykazywanych w ewidencji podatku należnego i naliczonego faktur faktycznie rozliczonych z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. Innymi słowy, kluczowe znaczenie dla zastosowania oznaczenia MPP będzie miało to, czy nabywca zapłacił za daną fakturę w systemie płatności podzielonej (niezależnie od tego czy spełnione są przesłanki do obowiązkowego split payment z art.108a ust. 1a ustawy o VAT). Jeżeli tak – obie strony powinny zastosować oznaczenie MPP. W przeciwnym przypadku, flaga MPP nie powinna być wprowadzana;
  • faktury dokumentujące dostawy towarów oraz świadczenia usług pomiędzy podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT w dalszym ciągu oznaczane mają być kodem TP, ale tylko i wyłącznie w przypadku, gdy łączna wartość należności wynikających z transakcji (niezależnie od ilości jednostkowych zamówień i wystawionych faktur) przekroczy kwotę 15.000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej. Nowością jest w tym przypadku wprowadzenie progu wartościowego, powyżej którego kod TP znajdzie zastosowanie (dotychczas taki próg nie obowiązywał). Co ważne, planowane zmiany wskazują wprost, że kod TP znajduje zastosowanie do dostaw towarów i świadczenia usług. W związku z tym nie będzie on obejmował swoim zakresem transakcji zakupowych skutkujących powstaniem podatku VAT należnego do rozliczenia przez nabywcę np. WNT czy importu usług (taki obowiązek istnieje na gruncie jeszcze ciągle obowiązujących przepisów);
  • doprecyzowany zostaje katalog dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których istnieje konieczność zastosowania dodatkowego oznaczenia symbolem GTU. W zakresie transakcji towarowych wskazano m.in. wprost, iż GTU_01 znajduje zastosowanie wyłącznie do napojów alkoholowych objętych konkretnym grupowaniem CN . W przypadku usług objętych GTU_12 i GTU_13 wskazano natomiast konkretne grupowania PKWiU, do których te dodatkowe oznaczenia znajdują zastosowanie.

 

Zmiany w zakresie JPK_V7 nie zostały jeszcze finalnie zatwierdzone. Mając jednak na uwadze skalę modyfikacji oraz krótki czas związany z koniecznością wprowadzenia i dostosowania się do zmian dotychczasowych procedur raportowania transakcji dla celów VAT, prawidłowe wypełnienie JPK z deklaracją za kwiecień 2021 r. stanowić może nie lada wyzwanie.

W tezie opublikowanego niedawno prawomocnego wyroku z 15 stycznia 2021 r. (II FSK 2514/18) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w świetle przepisów o cenach transferowych obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. wartość transakcji pożyczki obejmowała zarówno wartość kapitału, jak i sumę odsetek stanowiących wynagrodzenie za udzielenie pożyczki.

W sprawie z wnioskiem o interpretację wystąpiła spółka realizująca z podmiotami powiązanymi transakcje polegające na udzielaniu i otrzymywaniu pożyczek oraz na udzielaniu gwarancji. Pytanie interpretacyjne dotyczyło tego, czy podatnik ustalając wartość transakcji, a co za tym idzie wystąpienie obowiązku dokumentacyjnego, powinien brać pod uwagę wyłącznie kwotę odsetek, czy też łączną kwotę odsetek i kapitału udzielonej pożyczki. Spółka stanęła na stanowisku, że ustalając wartość transakcji pożyczki należy brać pod uwagę wyłącznie wartość odsetek. Podatnik argumentował, że umowa pożyczki jest w swojej istocie zbliżona do umowy najmu. Z ekonomicznego punktu widzenia pożyczkodawca udostępnia bowiem pożyczkobiorcy na określony czas środki finansowe za wynagrodzeniem. Podobnie jest w przypadku umowy najmu, w ramach której wynajmujący udostępnia najemcy lokal na określony i otrzymuje za to wynagrodzenie. W tej drugiej sytuacji brak jest wątpliwości, że dla celów określenia wartości transakcji uwzględnia się wyłącznie kwotę czynszu najmu pomijając wartość udostępnianej nieruchomości.

 

Fiskus uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. W jego ocenie wykładnie literalna oraz funkcjonalna wymagają uwzględnienia przy obliczaniu wartości transakcji zarówno kwoty odsetek, jak i kwoty kapitału. Wynika to m. in. z tego, że dokumentacja podatkowa powinna umożliwiać dokonanie analizy pod kątem warunków rynkowych, co wymaga zestawienia wielkości udzielonego kapitału z wysokością należnych odsetek. W konsekwencji nie można uznać, że kwotą transakcji jest jedynie wynagrodzenie wyrażone w odsetkach, z wyłączeniem kwoty od której wynagrodzenie to jest obliczane.

 

NSA podzielił stanowisko organów podatkowych. W ocenie sądu kluczowa dla rozstrzygnięcia sporu była prawidłowa wykładnia pojęcia „transakcji”. Na gruncie reguł wykładni językowej brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, aby z tego pojęcia wyłączyć można było część transakcji pożyczki – w tym wypadku część kapitałową. NSA nie podzielił też zapatrywania spółki na ekonomiczny aspekt umowy pożyczki. W jego ocenie przekazanie środków finansowych w ramach pożyczki nie odpowiada udostępnieniu przedmiotu najmu na określony czas.

 

O ile w obecnym stanie prawnym przepisy wprost wskazują, że wartość transakcji pożyczki odpowiada wyłącznie wartości jej kapitału, o tyle w latach 2017-2018 brak było analogicznej regulacji. Warto zatem dokonać weryfikacji, czy w dokumentacjach podatkowych za ww. okres uwzględniono pożyczki, których łączna suma kapitału i odsetek przekraczała dokumentacyjne progi.

18 marca 2021 r. TSUE wydał istotny dla wielu polskich podatników wyrok, w którym uznał, iż polskie przepisy uzależniające odliczenie VAT należnego i naliczonego z tytułu WNT w tym samym okresie rozliczeniowym od wykazania podatku należnego go w terminie 3 miesięcy od zakończenia miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy w związku z WNT, są sprzeczne z Dyrektywą VAT.

Omawiany wyrok jest rezultatem rozbieżności jaka zarysowała się w orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych w związku z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2017 r. dotyczącymi braku symetrii w rozliczeniach wybranych typów transakcji z kontrahentami zagranicznymi. Zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, przepisy polskie są niezgodne z prawem UE (por. pierwszy w Polsce wyrok w tym zakresie w WSA w Krakowie z 29 września 2017 r., sygn. I SA/Kr 709/17 w sprawie prowadzonej przez Taxpoint), jednak zdarzały się również wyroki odmawiające stwierdzenia takiej niezgodności. W świetle tych rozbieżności, WSA w Gliwicach złożył w tym zakresie pytanie prejudycjalne do TSUE.

 

Jak przeczytać możemy w treści uzasadnienia do wyroku TSUE, uregulowanie krajowe, które zakazuje w sposób systematyczny wykonywania prawa do odliczenia VAT związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w tym samym okresie, w którym ta sama kwota VAT powinna zostać rozliczona, nie przewidując uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności dobrej wiary podatnika, wykracza poza to, co jest konieczne, po pierwsze, do zapewnienia prawidłowego poboru VAT, w sytuacji gdy żadna kwota VAT nie jest należna na rzecz organu podatkowego, a po drugie – do zapobiegania oszustwom podatkowym. Tym samym polskie przepisy nakazujące rozliczenie VAT od zbyt późno zadeklarowanego WNT w sposób niesymetryczny, tj. podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy oraz podatek naliczony w okresie bieżącym, stanowią zaprzeczenie zasady neutralności systemu VAT.

 

W treści wyroku TSUE wprawdzie zaznaczył, że państwa członkowskie mają prawo do ustanawiania sankcji, gdy nieprzestrzegane są pewne warunki formalne, natomiast równocześnie podkreślił iż musi to odbywać się z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Natomiast polskie przepisy, uzależniające prawo do neutralnego rozliczenia WNT wyłącznie od warunku formalnego w postaci wykazania podatku należnego we właściwym rozliczeniu wykraczają w ocenie TSUE poza to co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego poboru VAT.

 

Zwracamy uwagę, iż wyrok zapadł wprawdzie na gruncie podatkowego rozliczenia WNT, natomiast w naszej ocenie konkluzje w nim zawarte znajdują również zastosowanie do transakcji rozliczanych w trybie importu usług oraz samonaliczenia krajowego (np. dostawy z montażem). Wyrok TSUE może być podstawą do korekt przeszłych rozliczeń oraz ubiegania się z zwrot nadpłaconych przez podatników odsetek w związku z koniecznością rozpoznania transakcji realizowanych z zagranicznymi kontrahentami w tzw. szyku rozwartym. W razie zainteresowania wsparciem Taxpoint w tym zakresie, uprzejmie prosimy o kontakt.

Dnia 1 lutego br. został opublikowany projekt nowelizacji ustawy o VAT przewidujący możliwość wystawiania, dostarczania i przechowywania faktur VAT za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).

Początkowo system KSeF ma działać na zasadzie dobrowolności, natomiast w późniejszym etapie (zgodnie z zapowiedziami MF - od 2022 r.) stanie się on rozwiązaniem obowiązkowym dla wszystkich podatników VAT.

 

Dla organów podatkowych system KSeF będzie oznaczać nowe i łatwo dostępne źródło informacji, które pozwoli na pozyskiwanie i ocenę informacji w znacznie szerszym zakresie niż w ramach kontroli plików JPK.  KSeF będzie bowiem potencjalnie pozwalać na kontrolę rozliczeń w czasie rzeczywistym (bieżący wgląd do wystawianych faktur) co w założeniu ma pozwolić organom podatkowym na natychmiastową reakcję w zakresie zidentyfikowanych nieprawidłowości.

 

Z omawianym rozwiązaniem również dla podatnika wiążą się pewne korzyści. Faktury wystawiane przez KSeF będą mieć charakter ustrukturyzowany, co pozwoli na dodatkową kontrolę ich formalnej poprawności i kompletności. Co więcej, w stosunku do faktur wystawianych przez KSeF nie będzie również obowiązku ich dodatkowej archiwizacji – zasadniczo będą one przechowywane w systemie przez okres 10 lat. Tym samym (jeżeli nabywca będzie używał KSeF) zniknie praktyczny problem związany z dopuszczalnością niszczenia papierowych oryginałów faktur VAT zarchiwizowanych w formie cyfrowej.

 

Dla podatników korzystających z KSeF wprowadzono również nowy, skrócony termin na zwrot nadwyżki podatku VAT. Zasadniczo ma on być dokonywany w ciągu 40 dni (standardowo 60 dni), przy czym aby wnioskować o zwrot w takim terminie podatnik zobowiązany będzie również do spełnienia innych przesłanek, w tym m.in. kwota zwrotu nie może przekraczać 3 000 zł. Przyjęcie tak niskiego progu kwotowego uprawniającego do przyspieszonego zwrotu, w praktyce może sprawić, że rozwiązanie to nie będzie powszechnie stosowane.

 

Główną korzyścią związaną z korzystaniem z KSeF będzie jednak możliwość odstąpienia od nowych zasad korygowania faktur VAT in minus wprowadzonych pakietem SLIM VAT.   Nabywca korzystający z KSeF będzie miał bowiem możliwość pomniejszenia VAT naliczonego za okres, w którym otrzyma fakturę korygującą (a nie za okres, w którym zmaterializuje się uzgodnienie uprawniające do korekty). Z kolei sprzedawca dla celów dokonania korekty in minus nie będzie zmuszony do posiadania dokumentacji potwierdzającej warunki uzgodnienia. Rozliczenia w zakresie korygowania faktur VAT „w górę” pozostaną na razie bez zmian. Zgodnie z projektem zmian faktura wystawiona przed wejściem w życie KSeF będzie mogła zostać skorygowana „nową” fakturą ustrukturyzowaną.

 

W zakresie wymogów formalnych do korzystania z systemu KSeF należy wspomnieć o konieczności złożenia przez podatnika zawiadomienia do właściwego naczelnika US ze wskazaniem podmiotów uprawnionych do dostępu do systemu, a także uzgodnienia tego faktu z odbiorcą faktur.

 

Nowe przepisy mają wejść w życie z dniem 1 października 2021 r.

Tych z Państwa, którzy chcieliby być cyklicznie informowani o zamieszczaniu kolejnych artykułów na blogu Tax Point of View, zachęcamy do nadesłania takiej informacji na adres This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

Uprzejmie prosimy o dołączenie do maila zgłoszeniowego poniższej zgody: 

„Wyrażam zgodę na przesyłanie mi przez spółkę Taxpoint sp. z o.o. na podany przeze mnie adres e-mail informacji o opublikowaniu artykułów na blogu Tax Point of View. W każdym momencie mogę wycofać zgodę, kontaktując się z Taxpoint sp. z o.o. mailowo na adres: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

Informacje o przetwarzaniu danych osobowych można znaleźć pod linkiem: https://taxpoint.pl/RODO/009_Klauzula_informacyjna_Blog_TPOV.pdf